Kategoria:

astronomia

Sygnał z pierwszych gwiazd

Sygnał z pierwszych gwiazd
Krzysiek Dzieliński

I stało się światło - to wiemy na pewno, pytanie brzmiało tylko: kiedy się stało? Grupa astronomów z Arizona State University oraz MIT przynosi w końcu odpowiedź. Dzięki unikalnym obserwacjom udało im się znaleźć dowody na to, kiedy uformowały się pierwsze gwiazdy w całym wszechświecie.

Tak powstaje zwierciadło Gigantycznego Teleskopu Magellana

Tak powstaje zwierciadło Gigantycznego Teleskopu Magellana
Krzysiek Dzieliński

W roku 2023 do użytku oddany ma zostać Gigantyczny Teleskop Magellana. Urządzenie astronomiczne, które ma stanąć w Obserwatorium Las Campanas na pustyni Atakama w Chile, posiadać ma gigantyczne zwierciadła - każde o średnicy 8,4 metra, każde odlane z 15 ton szkła i wyszlifowane z niespotykaną precyzją. Tak wygląda tworzenie tego naukowego dzieła sztuki.

Każdy może dotknąć Słońca

Każdy może dotknąć Słońca
Krzysiek Dzieliński

Jeszcze w tym roku NASA ma zamiar wystrzelić w kierunku Słońca sondę Parker Solar Probe, która dotrzeć ma tam, gdzie jeszcze nigdy żaden stworzony przez człowieka obiekt nie dotarł (nie licząc północnokoreańskich astronautów oczywiście) - na Słońce. A amerykańska agencja kosmiczna daje szansę każdemu z nas wziąć udział w tym ambitnym projekcie.

Ślady nowej fizyki w przyspieszającym wszechświecie

Ślady nowej fizyki w przyspieszającym wszechświecie
Krzysiek Dzieliński

Prawie 100 lat temu Georges Lemaître przewidział, a chwilę później Edwin Hubble potwierdził obserwacyjnie, że wszechświat się rozszerza - jednak cały czas nie jesteśmy w stanie precyzyjnie określić tempa tego zjawiska. A najnowsze obserwacje dokonane przy użyciu Kosmicznego Teleskopu, nomen omen, Hubble'a, wskazują, że znana nam fizyka może nie być w stanie wyjaśnić prędkości, z jaką się to dzieje.

Obserwatorium Arecibo uratowane

Obserwatorium Arecibo uratowane
Krzysiek Dzieliński

Znajdującego się w Portoryko Obserwatorium Arecibo nie trzeba przedstawiać fanom astronomii - znajduje się tam bowiem drugi co do wielkości radioteleskop świata, który przez lata wykorzystywany był do wielu ważnych odkryć, ale także znalazł swoje miejsce w popkulturze, po części dzięki projektowi SETI@Home, a także obecności w filmach takich jak GoldenEye czy Kontakt. A teraz udało się go uratować.

Znaleziono jedną z pierwszych gwiazd w Drodze Mlecznej

Znaleziono jedną z pierwszych gwiazd w Drodze Mlecznej
Krzysiek Dzieliński

Grupa hiszpańskich astronomów przeglądając dane zebrane w ramach przeglądu nieba Sloan Digital Sky Survey trafili na obiekt, który zdawał się mięc bardzo mało pierwiastków metalicznych. Dalsze obserwacje wyjaśniły to - J0815+4729, bo takie gwiazda ta otrzymała oznaczenie, jest jedną z pierwszych, które uformowały się w Drodze Mlecznej po Wielkim Wybuchu.

Nie uda się wylądować na Europie i Enceladusie?

Nie uda się wylądować na Europie i Enceladusie?
Krzysiek Dzieliński

Podczas gdy orbitę i bliższe Ziemi okolice przekazujemy w ręce prywatnych firm, nasze globalne ambicje zaczynają sięgać coraz dalej - marzą się nam misje na księżyce Jowisza i Saturna takie jak Europa czy Enceladus, pod których zmrożoną powierzchnią mogą istnieć płynne oceany. Okazuje się jednak, że być może nie uda się  tam wylądować.

Andromeda dużo mniejsza niż sądziliśmy

Andromeda dużo mniejsza niż sądziliśmy
Krzysiek Dzieliński

Andromeda (Messier 31) - znajdująca się w odległości około 2.2 miliona lat świetlnych od Drogi Mlecznej i stale się do niej zbliżająca (z prędkością około 400 tysięcy kilometrów na godzinę) galaktyka spiralna - przez lata uważana była za dużo większą i masywniejszą od naszej galaktyki. Nowe badania zadają jednak temu kłam.

Astronomowie wypatrują Starmana i Roadstera na nocnym niebie

Astronomowie wypatrują Starmana i Roadstera na nocnym niebie
Filip Geekowski

Starman, siedzący wygodnie w swojej czerwonej Tesli Roadster pierwszej generacji, opuścił już ziemską orbitę i zmierza w kierunku Czerwonej Planety. Teraz znajduje się ponad 500 tysięcy kilometrów od naszej planety i z każdym dniem będzie oddalał się coraz bardziej z prędkością przynajmniej 40 tysięcy kilometrów na godzinę...

NASA testuje rentgenowską nawigację

NASA testuje rentgenowską nawigację
Krzysiek Dzieliński

Wraz z pojawieniem się technologii GPS nawigacja po Ziemi przestała stanowić problem - wystarczy odpalić urządzenie, które z pomocą satelitów dokładnie namierzy naszą lokalizację. W przestrzeni kosmicznej sprawa wygląda jednak nieco trudniej, dlatego do nawigacji NASA musiała sięgnąć po promieniowanie rentgenowskie emitowane przez pulsary.

Oceany Tytana są stabilne

Oceany Tytana są stabilne
Krzysiek Dzieliński

Astronomowie z Uniwersytetu Cornella obrabiają cały czas dane zebrane przez sondę Cassini, a skupili się oni na Tytanie - jednym z najciekawszych księżyców w całym Układzie Słonecznym, który - jak się teraz okazuje - jest jedynym znanym nam obcym światem, na którym płyny są tak stabilne. Oznacza to, że morza na jego powierzchni mają stały poziom.

Pierwszy podwójny dżet z czarnej dziury

Pierwszy podwójny dżet z czarnej dziury
Krzysiek Dzieliński

Tworzący się wokół czarnych dziur dysk akrecyjny - wir trącej o siebie z ogromnymi prędkościami materii - znajduje od czasu do czasu ujście pod postacią tak zwanych dżetów, skondensowanych strumieni plazmy pędzącej przez wszechświat z prędkością zbliżoną do prędkości światła. A ostatnio po raz pierwszy dostrzeżono, jak jedna dziura wyemitowała drugi dżet.

Amatorzy znaleźli multiplanetarny układ

Amatorzy znaleźli multiplanetarny układ
Krzysiek Dzieliński

Mamy obecnie bardzo dużo sprzętu naukowego, który wpatruje się w niebo generując kosmiczne, nomen omen, ilości danych. Astronomowie, aby przez te góry informacji przebrnąć sięgnęli jakiś czas temu po pomoc szerszej publiki, a dzięki temu amatorom udało się odnaleźć układ planetarny, w którym znajduje się aż pięć egzoplanet.

Kamień Hypatii spoza Układu Słonecznego?

Kamień Hypatii spoza Układu Słonecznego?
Krzysiek Dzieliński

W 1996 roku geologowie badający tzw. szkło pustynne (Libyan Desert Glass) - pokrywające spory obszar Pustyni Libijskiej kamyczki z zeszklonej krzemionki trafili na wyróżniający się kamień, który nazwany został na cześć słynnej egipskiej filozofki i matematyczki Hypatii z Aleksandrii. A teraz badający go naukowcy donoszą o jego unikalnym pochodzeniu.

Watykan dopuszcza istnienie innych cywilizacji

Watykan dopuszcza istnienie innych cywilizacji
Filip Geekowski

W obliczu coraz to nowych odkryć poczynionych przy pomocy teleskopów oraz sond kosmicznych, takich jak: związki organiczne na komecie 67P, w obcej galaktyce czy na lodowych księżycach Saturna, zadajemy sobie ważne pytanie, które brzmi: "Czy gdzieś tam w otchłani kosmosu istnieje inteligentne życie".

Rozwiązano zagadkę megastruktury obcych

Rozwiązano zagadkę megastruktury obcych
Krzysiek Dzieliński

Dwa lata temu astronomowie z Uniwersytetu Cornella donieśli o dziwnych wynikach obserwacji znajdującej się około tysiąca lat świetlnych od Ziemi gwiazdy nazwanej KIC 8462852 (zwanej też gwiazdą Boyajian), która znajduje się na nieboskłonie pomiędzy gwiazdozbiorami Łabędzia i Lutni. Gwiazda ta dziwnie przygasa i rozświetla się, zupełnie jakby była otoczona przez jakąś "megastrukturę", a teraz wreszcie udało się rozwiązać jej zagadkę.