Kategoria:

kosmologia

Wszechświat jednak nie przyspiesza?

Wszechświat jednak nie przyspiesza?
Krzysiek Dzieliński

W roku 2011 nagroda Nobla z dziedziny fizyki przyznana została za badanie na temat rozszerzania się wszechświata, a dokładniej rzecz biorąc za dowody potwierdzające, że proces ten przyspiesza, co było prawdziwą rewolucją w kosmologii. Teraz jednak pojawiają się dowody na to, że wcale tak nie musi być.

Nasz wszechświat jednak symulacją?

Nasz wszechświat jednak symulacją?
Krzysiek Dzieliński

Od lat myśli filozofów, a później także naukowców (będących często filozofami) zaprzątała myśl - a co jeśli nasz wszechświat nie jest prawdziwy? W erze cyfrowej najbardziej prawdopodobny jej wariant zakłada, że żyjemy wewnątrz symulacji, a ostatnio sam Neil DeGrasse Tyson potwierdził, że jest to całkiem prawdopodobne.

Czarna dziura łamiąca teorie Einsteina

Czarna dziura łamiąca teorie Einsteina
Krzysiek Dzieliński

Naukowcom z Queen Mary University of London i Uniwersytetu Cambridge udało się ostatnio zasymulować czarną dziurę w bardzo nietypowym kształcie. Obiekt taki łamałby podstawy współczesnej fizyki - ogólną teorię względności Einsteina - ale nie mamy się czego obawiać, do jej istnienia nasz wszechświat musiałby mieć jeden dodatkowy wymiar.

Odnaleziono fale grawitacyjne?

Odnaleziono fale grawitacyjne?
Krzysiek Dzieliński

Z falami grawitacyjnymi - a więc wywołanymi przez ruch masywnych obiektów zmarszczkami w czasoprzestrzeni, mamy taki problem, że choć o ich istnieniu wiemy już równo 100 lat - wtedy przewidział je Albert Einstein w swojej ogólnej teorii względności, to nadal nie udało nam się ich bezpośrednio zarejestrować, choć w otaczającym nas wszechświecie powinno być ich bardzo dużo. Ale jest światełko w tunelu.

Materia lustrzanym odbiciem antymaterii

Materia lustrzanym odbiciem antymaterii
Krzysiek Dzieliński

Od lat kosmologię dręczy pytanie - dlaczego widzimy dookoła nas więcej materii niż antymaterii skoro w Wielkim Wybuchu powinny powstać ich równe ilości? Szukając odpowiedzi na to pytanie fizycy z CERN postanowili przyjrzeć się cząstkom i antycząstkom dużo dokładniej i znaleźli potwierdzenie, że materia i antymateria są swoim idealnym, lustrzanym odbiciem.

Odkryto największą strukturę we wszechświecie?

Odkryto największą strukturę we wszechświecie?
Krzysiek Dzieliński

W 2004 roku astronomom przeglądającym rozkład mikrofalowego promieniowania tła (promieniowanie reliktowe, CMB) we wszechświecie udało się dostrzec Chłodny Punkt - ogromny, rozciągający się na ponad miliard lat świetlnych zupełnie zimny fragment wszechświata, a następnie odkryto pokrywającą się z nim Wielką Pustkę. Teraz okazuje się, że może być to największa jednolita struktura jaka istnieje w całym wszechświecie.

Wielkiego Wybuchu nie było?

Wielkiego Wybuchu nie było?
Krzysiek Dzieliński

Obecnie najwłaściwszym modelem kosmologicznym wydaje się ten zakładający Wielki Wybuch na początku istnienia wszechświata, jednak dwójka fizyków z Egiptu i Kanady na podstawie nowych obliczeń wysnuła właśnie inną, bardzo ciekawą teorię, według której wszechświat istniał zawsze - żadnego Wielkiego Wybuchu nie było. A ta, bazująca na fizyce kwantowej, teoria zdaje się być tym bardziej atrakcyjna, bo za jednym zamachem rozwiązuje ona też problem ciemnej materii i ciemnej energii.

Dziwny sygnał z kosmosu na żywo

Dziwny sygnał z kosmosu na żywo
Krzysiek Dzieliński

W zeszłym roku donosiliśmy o tym, że astronomom udało się potwierdzić tajemniczy sygnał radiowy nazwany fast radio burst (FRB), który dochodzi gdzieś spoza naszej galaktyki. Był jednak problem z ustaleniem jego źródła, bo odnajdowano go zawsze w archiwalnych, liczących parę miesięcy danych zbieranych przez radioteleskopy, ale teraz ta sztuka może się w końcu udać, bo namierzono ten sygnał na żywo.

Neutrino jednak szybsze od światła?

Neutrino jednak szybsze od światła?
Krzysiek Dzieliński

Robert Ehrlich - fizyk z Uniwersytetu Georga Masona, przed niedawnym przejściem na emeryturę zdążył przekazać do publikacji artykuł, z którego wynika, że neutrino najprawdopodobniej jest hipotetycznym tachionem - a więc cząstką poruszającą się szybciej od światła.

Niezbity dowód na istnienie ciemnej materii?

Niezbity dowód na istnienie ciemnej materii?
Krzysiek Dzieliński

O istnieniu ciemnej materii, która stanowi dużą część masy wszechświata, a cały czas nam umyka przez to, że nie emituje ani nie odbija promieniowania i w żaden inny sposób (poza grawitacją) nie oddziałuje z materią barionową, teoretyzujemy od lat lecz nadal brak niezbitego dowodu na jej istnienie. Teraz pojawia się światełko w tunelu.

Ciemna energia pochłania ciemną materię?

Ciemna energia pochłania ciemną materię?
Krzysiek Dzieliński

Zagadka ciemnej materii i ciemnej energii jest kluczowa dla zrozumienia wszechświata i przewidzenia tego co nas może czekać w przyszłości. Naukowcy z Institute of Cosmology and Gravitation w Portsmouth i Universytetu Rzymskiego przeanalizowali ostatnio masę danych pochodzących z najnowszych obserwacji i doszli do wniosku, że ciemna materia jest powoli z wszechświata usuwana, a pochłania ją właśnie ciemna energia.

Odzyskano zapomniany model wszechświata Einsteina

Odzyskano zapomniany model wszechświata Einsteina
Krzysiek Dzieliński

W 1931 roku Albert Einstein odwiedził Stany Zjednoczone gdzie między innymi spotkał się ze słynnym astronomem Edwinem Hubblem co zainspirowało go do stworzenia po powrocie nowego modelu wszechświata. Model ten przeleżał w zapomnieniu przez prawie 100 lat, a ostatnio odnaleźli go historycy, którzy przetłumaczyli go po raz pierwszy na język angielski.

Czarna dziura na początku wszystkiego

Czarna dziura na początku wszystkiego
Krzysiek Dzieliński

Wielki Wybuch nadal kryje w sobie wiele zagadek, a główną jest to od czego mógł się on rozpocząć. Fizycy z Perimeter Institute for Theoretical Physics znaleźli ostatnio potencjalne wyjaśnienie, które brzmieć może nieco nieprawdopodobnie, lecz które popierają twarde dowody matematyczne. Ich zdaniem nasz wszechświat rozpocząć mógł się od czarnej dziury.

Problem z obserwacją fal grawitacyjnych

Problem z obserwacją fal grawitacyjnych
Krzysiek Dzieliński

W marcu zespół amerykańskich fizyków pracujących przy eksperymencie BICEP2 (Background Imaging of Cosmic Extragalactic Polarization 2) ogłosił swoje sensacyjne odkrycie - udało mu się dostrzec ślad fal grawitacyjnych przewidzianych przez Einsteina oraz potwierdzić teorię inflacji kosmologicznej. Okazuje się jednak, że podczas badań mogło po prostu dojść do sporej pomyłki.

Średniowieczny wieloświat

Średniowieczny wieloświat
Krzysiek Dzieliński

Już w XIII wieku angielski teolog i filozof Robert Grosseteste stworzył pracę zatytułowaną De Luce, w której przedstawił swój kosmologiczny model wszechświata. I, mimo że czynił on to z punktu widzenia księdza (Grosseteste był także biskupem), stawiając boga w centrum wydarzeń.